Σχεδόν όλοι οι άνθρωποι αισθάνονται κάποιες στιγμές κατά τη διάρκεια της ζωής τους στεναχώρια, λύπη ή απογοήτευση. Τέτοια παροδικά συναισθήματα είναι φυσιολογικά. Εάν όμως καταλήξουν να επιμένουν σε καθημερινή βάση και παραμένουν για χρονικά διαστήματα πάνω από 2 εβδομάδες, τότε αυτός που τα εμφανίζει πιθανόν να πάσχει από τη νόσο κατάθλιψη.
Η κατάθλιψη εμφανίζεται με μεγάλη συχνότητα. Κάθε χρόνο περίπου το 10% του πληθυσμού πάσχει από κατάθλιψη, δηλαδή για την Ελλάδα το πποσοστό αυτό μεταφράζεται σε 1.000.000 καταθλιπτικούς ασθενείς.
Η νόσος αυτή είναι συχνότερη στις γυναίκες παρά στους άνδρες και θεραπεύεται με επιτυχία σε μεγάλα ποσοστά που πλησιάζουν το 90%.
Το λυπηρό όμως είναι, ότι περίπου οι μισοί από τους ανθρώπους που πάσχουν από κατάθλιψη δεν το καταλαβαίνουν,με αποτέλεσμα να μην επισκέπτονται το γιατρό τους, να μη θεραπεύονται και να υποφέρουν για μεγάλα χρονικά διαστήματα της ζωής τους.
Η συχνότητα της κατάθλιψης είναι μεγαλύτερη στους ηλικιωμένους. Τουλάχιστον το 15% των ηλικιωμένων εμφανίζουν συμπτώματα κατάθλιψης, ποσοστό που μεταφράζεται σε 210.000 ηλικιωμένους καταθλιπτικούς για την Ελλάδα.
Τα συμπτώματα
Σχεδόν όλοι οοι καταθλιπτικοί ασθενείς έχουν έντονο αίσθημα θλίψης, απελπισίας και απογοήτευσης. Όταν όμως κάποιος που ξέρετε έχει επιπλεόν και τέσσερα από τα παρακάτω συμπτώματα θα πρέπει να συμβουλευτεί οπωσδήποτε το γιατρό του :
Στους ηλικιωμένους, συχνά συμπτώματα κατάθλιψης είναι το συνεχές αίσθημα κόπωσης, η μείωση του ενδιαφέροντος, οι διάχυτοι πόνοι σε όλο το σώμα (που δεν εξηγείται από σωματικό νόσημα), η διαταραχή στη μνήμη ή τη συγκέντρωση, ειδικά εάν αυτά τα συμπτώματα αποτελούν μια πρόσφατη αλλαγή στις παλαιότερες συνήθειες του ατόμου. Χαρακτηριστική ένδειξη πιθανής κατάθλιψης σ'αυτήν την ηλικία , είναι το να χάσει ο ηλικιωμένος το ενδιαφέρον του να αχολείται με τα εγγόνια του.
Όλα αυτά τα συμπτώματα δεν αποτελούν φυσικά επακόλουθο της προχωρημένης ηλικίας, αλλά τις περισσότερες φορές είναι ένδειξη ύπαρξης της νόσου κατάθλιψης και μια υπενθύμιση να συμβουλευτεί ακνείς το γιατρό του.
Τα συμπτώματα της κατάθλιψης ακολουθούν τους περισσότερους ασθενείς όλη την ημέρα και έτσι, οι άνθρωποι αυτοί αισθάνονται ότι δεν υπάρχει διέξοδος.
Μάλιστα, κάποιοι ηλικιωμένοι αισθάνονται τόσο άσχημα, που δε βρίσκουν το κουράγιο να ζητήσουν βοήθεια. Εάν δε, κάποιος φίλος ή συγγενής τους προτείνει να συμβουλευτούν το γιατρό τους, αυτοί αρνούνται επειδή δεν πιστεύουν ότι υπάρχει λύση στο πρόβλημά τους.
Η αυτοκτονία είναι ο μεγαλύτερς κίνδυνος για τον καταθλιπτικό ασθενή. περίπου 15% των ασθενών με σοβαρή κατάθλιψη τελικά αυτοκτονούν. Παράλληλα οι περισσότεροι από τους αυτόχειρες έπασχαν από κατάθλιψη. Η καλύτερη λοιπόν πρόληψη των αυτοκτονιών είναι η έγκαιρη διάγνωση και θεραπεία της κατάθλιψης, της νόσου που τόσο συχνά οδηγεί σε αυτοκαταστροφικές ενέργειες.
Θεωρίες για τα αίτια της κατάθλιψης
Οι παράγοντες που σχετίζονται με την εμφάνιση της νόσου είναι δυο ειδών. Αυτοί που σχετίζονται με το περιβάλλον μέσα στο οποίο ζει ο ηλικιωμένος και προκαλούν πιέσεις και άγχος και αυτοί που σχετίζονται με τον ίδιο τον ηλικιωμένο και πιο συγκεκριμένα την κατασκευή του και τις βιολογικές του λειτουργίες.
Όσον αφορά τα βιολογικά αίτια της κατάθλιψης, οι έρευνες έδειξαν ότι οι καταθλιπτικοί ασθενείς παρουσιάζουν μείωση της ποσότητας (επιπέδων) ορισμένων ουσιών πυ λέγονται νευροδιαβιβαστές. οι νευροδιαβιναστές βρίσκονται στον εγκέφαλο και χρησιμεύουν στην επικοινωνία ανάμεσα στα κύταρρα του εγκεφάλου. Δυο τέτοιες ουσίες που η έλλειψή τους βρέθηκε να έχει άμεση σχέση με την κατάθλιψη είναι η σεροτονίνη και η νοραδρεναλίνη.
Έτσι λοιπόν, η επίδραση ενός άσχημου γεγονότος (που προέρχεται από το περιβάλλον) σε έναν ηλικιωμένο με έλλειψη των ανωτέρω νευροδιαβοβαστών, μπορεί να προκαλέσι κατάθλιψη.
Τέτοια γεγονότα μπορεί να είναι η απώλεια του συντρόφου ή φίλων (κάτι συχνό για αυτήν την ηλικία) ή μεγάλα οικονομικά προβλήματα που σχετίζονται ίσως με τη συνταξιοδότηση. Αυτό μεταφράζεται σε 210.000 ηλικιωμένους καταθλιπτικούς για όλη την Ελλάδα.